Thế giới nhiếp ảnh bây giờ thay đổi nhanh quá. Chỉ cần lướt một vòng các hội nhóm hay trang thương mại điện tử, bạn sẽ thấy ngập tràn những chiếc ống kính mới, đủ mọi phân khúc, và quan trọng là giá ngày càng rẻ. Công nghệ lấy nét tự động (Autofocus) giờ đây đã quá thông minh, nhanh đến mức người ta chỉ cần đưa máy lên, bấm tách là có ngay một bức ảnh nét căng.
Có còn chỗ đứng nào cho một “huyền thoại” vang bóng một thời?
Giữa sự hối hả và tiện nghi đó, mình chợt nhìn lại chiếc Samyang 12mm f/2 đang nằm im lìm trong góc tủ. Một chiếc lens thuần lấy nét tay (Manual Focus), ra đời từ rất lâu, nay đã trở thành “cựu binh” già cỗi. Đôi lúc mình tự hỏi: Giữa thời đại công nghệ số này, liệu còn chỗ đứng nào cho một hoài niệm như em nó?
Câu trả lời, có lẽ nằm ở hai chữ: Trải nghiệm. Nhiếp ảnh với mình không chỉ là việc thu về một file ảnh đẹp, mà là cả một quá trình. Cảm giác tạm rời xa thành phố, về quê hít hà chút không khí trong lành, rồi thong thả cầm chiếc máy ảnh lên. Tự tay xoay vòng lấy nét, chăm chút từng chút một cho đến khi vùng nét hiện lên, cảm nhận sự phản hồi mượt mà của cơ khí… đó là lúc mình được sống chậm lại, được thực sự “chạm” vào từng khoảnh khắc và tận hưởng cái thú vui nhiếp ảnh nguyên bản nhất.
Hôm nay, hãy cùng mình nhìn lại và hoài niệm một chút về chiếc lens góc rộng “huyền thoại” một thời của anh em hệ Sony Crop: Samyang 12mm f/2 MF. Để xem, sau ngần ấy năm, giá trị cốt lõi của nó có bị thời gian bôi xóa?
Đôi nét về thương hiệu Samyang
Samyang là một thương hiệu sản xuất thấu kính đến từ Hàn Quốc. Họ nổi tiếng với việc cho ra đời những ống kính có chất lượng quang học rất tốt, độ sắc nét cao không thua kém gì các ông lớn như Canon hay Nikon, nhưng mức giá lại “dễ thở” hơn rất nhiều so với các đối thủ cùng phân khúc. Chính vì vậy, các sản phẩm của Samyang luôn là lựa chọn hàng đầu cho những bạn mới bắt đầu học nhiếp ảnh hoặc những ai đam mê nhưng có ngân sách eo hẹp.
1. Cảm quan bên ngoài và thiết kế
Ấn tượng đầu tiên của mình về chiếc Samyang 12mm này là nó tương đối nhỏ gọn. Nếu đặt cạnh chiếc lens zoom góc rộng 10-18mm của chính hãng Sony thì em nó nhỏ hơn đáng kể. Điều này hoàn toàn dễ hiểu vì đây là ống kính lấy nét tay hoàn toàn (Manual Focus – MF), không có motor lấy nét bên trong và chỉ có một tiêu cự cố định (lens Fix).
- Độ hoàn thiện cao: Phần vỏ và ngàm phía sau của lens được làm bằng kim loại, mang lại cảm giác cầm nắm cực kỳ chắc chắn và đầm tay. Vì là lens MF thuần túy, bạn sẽ không thấy các mạch điện tử ở phần ngàm tiếp xúc, đồng nghĩa với việc mọi thông số từ khẩu độ đến lấy nét chúng ta đều phải “tự tay làm hết”.
- Thấu kính trước: Mặt trước của lens hơi lồi nhẹ do đặc trưng của tiêu cự siêu rộng 12mm. Khi quy đổi ra hệ Full Frame (nhân hệ số 1.5 của Sony Crop), chúng ta sẽ có góc nhìn tương đương khoảng 18mm – một góc nhìn cực kỳ lý tưởng cho thể loại ảnh phong cảnh, không gian trong nhà hoặc kiến trúc.
- Vòng xoay điều khiển: Cả vòng lấy nét và vòng chỉnh khẩu độ đều cho cảm giác xoay rất mượt mà, chắc chắn, độ phản hồi tốt và không hề có hiện tượng lỏng lẻo.
Một vài mẹo nhỏ khi sử dụng lens MF trên Sony:
- Để lấy nét chính xác: Vì lấy nét bằng tay nên mình thường bật tính năng hỗ trợ lấy nét Focus Peaking có sẵn trên máy Sony. Khi xoay vòng nét, các vùng đúng nét sẽ hiển thị viền màu (ví dụ như màu đỏ hoặc vàng) giúp chúng ta nhận biết rất dễ dàng.
- Khoảng cách lấy nét tối thiểu: Lens có thể lấy nét ở khoảng cách gần nhất là 20cm, giúp bạn tạo ra những góc máy cận cảnh (close-up) với hiệu ứng phông nền khá thú vị.
- Mẹo lấy nét vô cực: Khi muốn chụp phong cảnh ở xa, có một mẹo nhỏ là bạn chỉ cần xoay vòng nét về biểu tượng vô cực ($\infty$), sau đó nhích nhẹ ngược lại một chút xíu là ảnh sẽ tự động nét căng từ khoảng giữa đến vô cùng.
- Vòng khẩu độ: Khẩu độ của lens chạy từ f/2 đến f/22. Trong đó, khẩu độ lớn f/2 chính là điểm ăn tiền và là lý do lớn nhất khiến mình yêu thích chiếc lens này.
2. Chất lượng hình ảnh thực tế
Không chỉ riêng mình mà hầu hết anh em trên các diễn đàn nhiếp ảnh lớn nhỏ đều đánh giá rất cao chất lượng thấu kính của Samyang 12mm f/2. Điểm đáng tiền nhất là ảnh cho ra rất nét ngay tại khẩu lớn nhất f/2 – điều mà không phải chiếc lens giá rẻ nào cũng làm được.
Để các bạn có cái nhìn khách quan, dưới đây là một số bức ảnh mình đã chụp thực tế bằng chiếc lens này:
Nhờ vào lớp tráng phủ Nano (NCS) – một công nghệ độc quyền của Samyang, ảnh kiểm soát hiện tượng phản xạ ánh sáng rất tốt, giữ được độ tương phản cao và màu sắc lên khá trung thực. Tuy nhiên, có một lưu ý nhỏ là ảnh gốc từ các dòng máy Sony thường có xu hướng giữ màu nguyên bản hơi trung tính. Để bức ảnh thực sự lung linh và “hút mắt”, bạn nên chụp bằng file RAW và dành một chút thời gian hậu kỳ (Lightroom hoặc Photoshop) để màu sắc lên được rực rỡ nhất.
3. Hiệu ứng ngôi sao (Sunstar)
Samyang 12mm f/2 được cấu tạo từ 6 lá khẩu tròn. Khi bạn khép khẩu sâu (khoảng từ f/8 đến f/16) và chụp thẳng vào các nguồn sáng mạnh như mặt trời hoặc đèn đường ban đêm, lens sẽ cho ra hiệu ứng ngôi sao 6 cánh rất đều, tia sắc nét và đẹp mắt. Đây là một điểm cộng lớn cho những ai thích thể loại ảnh phơi sáng ban đêm hoặc chụp cảnh hoàng hôn/bình minh, anh em nào thích tia nhiều cánh thì không ok rồi he.
4. Quang sai, méo ảnh và hiện tượng loe sáng (Ghosting/Flaring)
- Hiện tượng Ghost và Loe sáng: Khi bạn chụp trực diện vào hướng mặt trời chói chang, hiện tượng loe sáng (flare) và bóng ma (ghosting) vẫn sẽ xuất hiện. Tuy nhiên, các đốm loe này khá nhỏ và được kiểm soát ở mức chấp nhận được, thậm chí đôi khi còn tạo nên hiệu ứng nghệ thuật cho bức ảnh. Nhìn chung, nó xử lý tốt hơn nhiều so với các lens góc rộng khác trong cùng tầm giá.
- Độ méo hình (Distortion): Với một tiêu cự siêu rộng như 12mm, việc ảnh bị méo ở các góc là điều không thể tránh khỏi. Tin vui là độ méo của em lens này không quá nghiêm trọng và hoàn toàn có thể xử lý “sạch sẽ” chỉ bằng một cú click chuột thông qua tính năng sửa lỗi lens (Lens Profile Corrections) trong phần mềm hậu kỳ.
Nói tóm lại, Samyang 12mm f/2 là một chiếc ống kính “quốc dân” cực kỳ đáng tiền dành cho những bạn đang sử dụng máy ảnh Sony hệ Crop (APS-C) như dòng A6000, A6300, A6400, A6500… đặc biệt là lens cũ hiện nay rất rẻ. Dân chơi ảnh phong cảnh thì lens này chụp đã lắm anh em ợ. Cảm ơn mọi người đã xem blog của mình nhé.